Cubaanse dansstijlen
Het is onmogelijk alle Cubaanse dansstijlen met zijn grote diversiteit te bespreken. We beperken ons daarom tot de grote lijnen vanaf begin 20 eeuw. Beginnende met de Danzon die zowat het convergentie punt vormt van oudere Cubaanse dansstijlen. Het is een elegante paardans en de eerste die je het etiket 100% Cubaans kan opplakken. Oorsprongelijk was het alleen muzikaal, geen zang. De eerste grote vertolker was Miquel Failde.
In diezelfde periode ontstond in het oosten van het land de Trova, de troubadoursliederen en de traditionele Son. Er werd een groot repertoire opgebouwd in die stijl, die je de grootmoeder van de hedendaagse Salsa zou kunnen noemen. Je kan er op dansen of gewoon naar luisteren want het heeft een grote poetische kracht. Deze traditie leeft nog steeds en heeft de laatste jaren een enorme internationale aandacht gekregen, Buena Vista Social Club, Company Segundo, Vieja Trova Santiaguera.
In de 20-jaren ontstand in de achterbuurten van steden als Havana en Matanzas de Rumba. Deze dans en muziekstijl is afkomstig van de feesten die de slaven in hun barakken hielden. Het is een erotische dans die in paren gedanst wordt met veel ruimte voor improvisatie. De muziek bestaat hoofdzakelijk uit percussie en het is een samenspel tussen de dansers en de muzikanten. Er zijn 3 vormen, De Yambu, de Guaguanco en de Columbia.
In de 50-jaren verschijnt een voor zijn tijd een erge moderne dansvorm de Mambo. De muzikale vader ervan is Orestes Lopez. De dans wordt echter vooral populair in Mexico met Perez Prado. Tegelijkertijd ontstond ook de Cha-Cha-Cha, die de typische lichaamsbeweging an de Cubanen wereldberoemd maakte.
De Bolero is zowat de Latijns-Amerikaanse slow dance. Een rustige partnerdans met romantische thema's op een cadans die speciaal voor verliefde koppels is geschreven. De Guaracha is een moderne vorm van de Son, maar met een sneller ritme. Van de dansers wordt een grote vaardigheid verwacht.
Aan het eind van de jaren 50 ontstondin de wijk El Casino Deportivo in Havana en erg jonge en stedelijke dansstijl, gekaraktiseerd door de creatieve figuren bij de partner dansen. De Casinois geliefd bij verschillende generaties en wordt nog steeds vaak gedanst. Het is de basis dans voor de Rueda op dit moment een populaire dans onder de jongeren. Een groepsdans war de dansparen een cirkel vormeren en op commando's gegeven door een manspersoon die zich in de groep bevindt, ze van partner ruilen. Alle benamingen van de commando's zoals hermana of familia staan voor een bepaalde figuurcreatie die bij iedereen bekend is.
De term Salsa is letterlijk saus of een mengelmoes van alles wat. Bedacht voor een comercieel doeleinde door Cubaanse muzikanten die naar de V.S. zijn geemigreerd. Naast de Son en de Casino zitten er ook stijlen en ritmes in van uit onder andere, Puert Rico, Venezuela, Colombia, Panama, Dominikaanse Republiek en van de Latin Jazz uit de V.S. Muzikanten als Benny More, Celia Cruz en Celina Gonzalez waren echter al veel eerder dan de wereldwijde verspreiding van de Salsa mode, gekende exponenten van de Cubaanse dansmuziek.
Tenslotte mogen we in het brede spectrum van de Cubaanse muziek niet de beweging van de Nueva Trova vergeten. Mensen als Silvio Rodriguez en Panlo Milanes brengen poetische teksten op prachtige melodieen, enkelt begeleid met gitaar en dragen een belangrijke steen bij in het uitdragen van de waarden van de Cubaanse revolutie.
In de westerse pers wordt de Cubaanse muziek soms als ouderwets afgedaan. Groepen als Los Van Van, La Charanga Habanero, Orquesta Reve, NG La Banda bewijzen echter het tegendeel. Het zijn artiesten die hun muzikale roots verbinden met hun academische opleiding. Ze creeerden een stijl, gekaraktiseerd door eigen orkestratie en een ritme maar het etiket 100% Cubaans houden ze in waarde. Zij zorgen dat de Cubaanse muziek aan de top blijft.